પરાકાષ્ઠા (ઓર્ગેઝમ) માણસની આહ્લાદક અનુભૂતિની સર્વોચ્ચતા દર્શાવે છે. ‘ઓર્ગેઝમ’ શબ્દ મૂળ ગ્રીક શબ્દ ઓર્ગેઓસ પરથી આવ્યો છે. તેનો અર્થ કામોત્તેજનામાં તીવ્ર વધારો થવો અને જ્ઞાનતંતુઓ દ્વારા સાંકેતિક રીતે અપાતો વિસ્ફોટક પ્રતિભાવ છે.
પરાકાષ્ઠા શા માટે? : કુદરતે આપણને આનંદ માણવા માટે સંવેદનશીલતાની સાથે આનંદ તથા પ્રજોત્પત્તિ એમ બેવડા લક્ષ્ય મૂક્યા છે. મનુષ્ય વીર્યના નિકાલ માટે નહીં, પરંતુ પરાકાષ્ઠા સુધી પહોંચવા માટે સેકસ માણે છે.
જ્યારે વ્યક્તિમાં જાતીય ઇચ્છા પેદા થાય ત્યારે તે જાતીય અવસ્થામાં પ્રવેશે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ગુપ્તાંગ જ ક્રિયાનો આધાર બની જાય છે. આ મનોજૈવિક ઉત્તેજના મગજમાં રહેલા સેકસના કેન્દ્રોને ઉત્તેજિત કરે છે. જેના દ્વારા મોકલાયેલા આવેગો આનંદની અનુભૂતિ કરાવે છે. આ આવેગો જનનેન્દ્રિયો સુધી પહોંચે ત્યારે લોહીના પ્રવાહમાં વધારો થવાથી તેમાં લોહીનો ભરાવો થાય છે. પુરુષોમાં આ ક્રિયાને શિશ્નોત્થાન, જ્યારે મહિલાઓમાં સ્નિગ્ધતા કહે છે. ઉત્તેજના જાતીય ઉન્માદમાં વધારો કરે છે જે પરાકાષ્ઠામાં પરિણમે છે.
પરાકાષ્ઠાનું વર્ણન : ભલે લોકો પરાકાષ્ઠાને અલગ અલગ રીતે વર્ણવે કે જુદા જુદા નામથી ઓળખાવે, વાસ્તવમાં તે પરમ આનંદનો અવર્ણનીય અહેસાસ છે, જેની અનુભૂતિ બાદ તમામ ઇચ્છાઓ ગૌણ બની જાય છે. રસપ્રદ બાબત એ છે કે જુદા જુદા સમુદાય, સામાજિક, સાંસ્કૃતિક વારસા તથા ભાષાકીય પ્úષ્ઠભૂમિ ધરાવતા લોકો પણ પરાકાષ્ઠાના અનુભવને વ્યકત કરવા તથા તેનું વર્ણન કરવા માટે અસમર્થ છે. જોકે આ તમામ લોકો એક બાબતે સહમત થાય છે કે આ એક દૈવી આશીર્વાદ અને સમાધિમય અનુભવ છે.
વાસ્તવિકતા : મહિલાઓ માત્ર સંભોગથી પરાકાષ્ઠા નથી અનુભવતી કારણ કે યોનિના ત્રીજા ભાગમાં જ્ઞાનતંતુઓ સંવેદનહીન હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે શિશ્નપ્રવેશનો આનંદ માણતી મહિલાઓમાં તીવ્ર ઉત્તેજના પેદા કરવા માટે શિશ્ન ચોક્કસ લંબાઇનું હોવું જરૂરી નથી. યોનિના બહારના ભાગને હાથથી સ્પર્શીને પણ પુરુષ સ્ત્રીને ઉત્તેજિત કરી શકે છે. જે મહિલાઓ માત્ર સંભોગથી જ પરાકાષ્ઠા સુધી પહોંચે છે, તેમને વધારે ઉત્તેજિત કરવી પડે છે કારણ કે સંભોગથી અપ્રત્યક્ષ રીતે ભગ્નશિશ્ન ઉત્તેજિત થાય છે.
અપ્રત્યક્ષ ઉત્તેજનથી સ્ખલન કરતાં પુરુષોને બાદ કરતા મોટા ભાગના પુરુષો શિશ્નનું પ્રત્યક્ષ ઉત્તેજન જ પસંદ કરે છે. મહિલાઓમાં ભગ્નશિશ્નની ઉત્તેજનામાં પણ આમ જ બને છે. કોઇ પણ વ્યક્તિ માત્ર એકલા જનેન્દ્રિયોની ઉત્તેજનાથી પરાકાષ્ઠા પામી શકતો નથી.પરાકાષ્ઠા સુધી પહોંચવા માટે કામોદ્દીપક કેન્દ્રો
જોકે, હોર્મોન્સનો આ વધારો પુરુષના આરોગ્ય માટે ખરાબ છે.
ન્યૂઝીલેન્ડની ઓકલેન્ડ યુનિવર્સિટીના વિજ્ઞાનીઓએ હૃદયની સાચી ઉંમર બતાવવા માટે એક ઓનલાઈન ટૂલ બનાવ્યું છે. www.knowyournumbers.co.nz નામની એક વેબસાઈટ પર કેટલાક સવાલોના જવાબ આપીને તમે એ જાણી શકો છો કે તમને હાર્ટએટેક કે સ્ટ્રોકની કેટલી સંભાવના છે.
જો તમે લાંબુ આયુષ્ય ભોગવવા માંગો છો તો દરરોજ ઓછામાં ઓછી સાત કલાકની ઊંઘ લેવી જરૂરી છે.
દરરોજ કોલેજ બાદ મિત્રો સાથે લાયબ્રેરીમાં બેસીને ગહન વાંચન કરવું અને કાયદાશાસ્ત્રના વિવિધ પુસ્તકોનો અભ્યાસ કરવો તે નિશાંત પટેલનો શોખ હતો. ભવિષ્યમાં એક સારા વકીલ બનવાની તમન્ના તેમને એક નાના ગામડામાંથી અમદાવાદ ખેંચી લાવી હતી. અહીં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સ્કૂલ ઓફ લો માં તે કાયદાશાસ્ત્રનો ઉચ્ચ અભ્યાસ કરી રહ્યો હતો.
કોર્પોરેટ સંસ્થાનોમાં લીડરશીપ માટે મોટા-મોટા પગાર આપીને લોકોને રાખવામાં આવે છે. કેટલાક ટીમ લીડર એવા હોય છે જેમનો પાયો જ ખોખલો હોય છે, તેઓ જો ભાગ્યના જોરે કોઇ વસ્તુ પ્રાપ્ત કરી લે તો પોતાની અજ્ઞાનતાને કારણે તેને ખોઇ બેસે છે. અસલી લીડર તે હોય છે જેની પાસે જ્ઞાન પણ હોય. આવી વ્યક્તિ માત્ર સંસ્થાનું ભલું જ નથી કરતી, પોતાના સાનિધ્યમાં તે પોતાના જેવા અનેક લીડરો ઊભા કરી શકે છે.
માનવ જીવન પર નવગ્રહોની સારી-નરસી અસરો પંચતત્ત્વો અને ત્રણ પ્રકૃતિનો (કફ-વાયુ-પિત્ત) દોષ ઊભો કરે છે. આ લેખમાં આપણે વિચારીએ કે કયો ગ્રહ જન્મકુંડળીમાં નિર્બળ હોય તો કયો રોગ કરે અને તે સંબંધિત થતા રોગનું નિવારણ કયો મંત્ર કરી શકે.
જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ ભલભલા કર્મવાદી વક્તાઓને પણ મૌન ઘારણ કરવા મજબૂર કરી દે છે. બીજી બાજુ ભાગ્યના ભરોસે રોટલા તોડવા વાળાઓના પણ એવા હાલ થયા છે કે ખીસ્સા ખાલી થવાને કારણે તેમને પણ જાણે કે વાડકો લઇને માંગવાનો વારો આવ્યો છે. માટે સમજદારી એ જ છે કે હોશિયાર માણસે પોતાના મુખ પર આંગળી રાખીને કામ કરતા રહેવું. કર્મવાદ અને ભાગ્યવાદના ચક્કરમાં પડ્યા વગર પોતાના કાર્યમાં રચ્યા-પચ્યા રહેવું. પ્રજાવાદી બનીને રહેવું. પ્રજાવાદી બનીને રહેવા માટેનો ઉત્તમ ફંડા છે જ્યારે કર્મ કરો ત્યારે એવી રીતે કરો જાણે બધું જ તમારા કર્મોથી જ થવાનું છે. અને જ્યારે ઈશ્વરની સમીપ જાવ ત્યારે એવું વિચારો કે તેની મરજી વગર ઝાડનું એક પાન પણ હલતું નથી.
મૃત્યુ, મોત, ઇંતકાલ કે ડેથ, દુનિયાની તમામ ભાષાઓમાંના અત્યાર સુધીના કેટલાક શબ્દો પૈકીના સુંદર શબ્દો. આપને થશે કે મત્યુ જેવી ઘટના સાથે જોડાયેલા શબ્દો સુંદર કઇ રીતે હોઇ શકે! તો આ શબ્દો ત્યારે સુંદર લાગશે જ્યારે કોઇ ઉપરનું આવરણ ભેદીને અંદરના આવરણમાં ડોકિયું કરી શકશે. મૃત્યુ એક અકળ સત્ય છે, પણ જીવનના અન્ય સત્યોની સરખામણીમાં એકદમ અલગ છે. જીવનના અન્ય સત્યો કડવા લાગે છે, જ્યારે મોત મનુષ્યના જીવનનું એકમાત્ર સત્ય છે જે રંગ, રુપ અને સ્વાદથી પર છે. જ્યારે મનુષ્યનો સામનો મોત સાથે થાય છે ત્યાં સુધી તે તમામ વ્યક્ત અનુભવોમાંથી ઉપર આવી ચુક્યો હોય છે. મૃત્યુ સમયે અને મૃત્યુ થઇ ગયા ઉપરાંત માણસને તેની યોગ્યતા એટલે કે પ્રારબ્ધ કે કર્મફળ અનુસાર જ અવ્યક્ત કલેશ કે અકથનીય આનંદની પ્રાપ્તિ થાય છે. જ્યારે ઘણાખરા લોકોને આ બંને કિનારાની વચ્ચેનો અનુભવ થાય છે.
આપણે ત્યાં કન્યાના લગ્ન સમયસર થઇ જાય તે શ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવે છે. ખાસ કરીને કન્યાના માતા-પિતાને આ વાતની ચિંતા વિશેષ હોય છે. યોગ્ય સમયે લગ્ન થાય તો તે સરળતાથી પોતાની સાસરીના લોકો સાથે હળીમળી શકે છે, સાથે જ સંતાન પ્રાપ્તિ પણ યોગ્ય સમયે થઇ શકે છે.
લગ્નનો અવસર સામાન્ય રીતે દરેકના જીવનમાં એકવાર તો ચોક્કસ આવે જ છે. બધા ધર્મમાં લગ્નની અલગ-અલગ વિધિઓ જણાવવામાં આવી છે. જે મુજબ સ્ત્રી-પુરુષ જીવનભર એક સંબંધમાં બંધાઇ જાય છે. હિન્દુ શાસ્ત્ર અનુસાર લગ્નની આઠ વિધિઓ છે. આ આઠ વિધિઓમાં 4 વિધિઓ શ્રેષ્ઠ અને નૈતિક તેમજ અન્ય 4ને અનૈતિક માનવામાં આવી છે.
વેદ માનવ જીવનની પ્રગતિનું પ્રમાણ તો છે જ, સાથે-સાથે મોક્ષનો માર્ગ ચીંધનાર ગ્રંથ પણ છે. ત્રણેય મુખ્ય વેદ ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ, સામવેદ મુક્તિના ત્રણ માર્ગ બતાવે છે. તેના મંત્રોમાં ભક્તિ, કર્મ અને જ્ઞાનની વાતો સમાયેલી છે. ભારતીય મુનિઓનું માનવું છે કે જીવનમાં મુક્તિ માટેના ત્રણ જ માર્ગ છે, એક કર્મ, બીજો ઉપાસના અને ત્રીજો જ્ઞાન. માત્ર આ ત્રણ માર્ગ થકી જ મનુષ્ય મોક્ષ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. મોક્ષનો અર્થ સ્વર્ગ કે નર્ક નથી, આ તો જીવનની એ વસ્થાનું નામ છે જ્યારે માણસ કર્મોના બંધનમાંથી મુક્ત થઇ જન્મોના બંધનમાંથી મુક્તિ મેળવે છે. ત્રણેય વેદ આ ત્રણ માર્ગોના પ્રતીક છે.
શ્રીમદ્ ભાગવતની રચના મહર્ષિ કૃષ્ણદ્રૈપાયન વ્યાસે(વેદ વ્યાસ) બ્રહ્મર્ષિ નારદની પ્રેરણાથી કરી હતી. એવી કથા પ્રચલીત છે કે મહાભારત જેવા મહાગ્રંથની રચના કર્યા પછી પણ વેદ વ્યાસ સંતુષ્ટ અને પ્રસન્ન થયા નહી, તેમના મનમાં એક ઉદાસ ભાવ પેદા રહ્યા કરતો હતો. તે સમયે શ્રી નારદે તેમને ભગવાન વિષ્ણુને કેન્દ્રમાં રાખી એક મહા ગ્રંથની રચના કરવા કહ્યુ. આ પછી વેદ વ્યાસે આ ગ્રંથની રચના કરી. 12 ભાગમાં રચાયેલ શ્રીમદ્ ભાગવતમાં 18 હજાર શ્ર્લોક છે.
નપાપાસ: મનામહે - ન તો દુષ્કર્મી બનીને એ ઈશ્વરના ઉપાસક બની શકીએ છીએ. ન અરાયસ: - ન દાન આદિ કર્મોથી રહિત થઇને, ન જકહવ: - ન સેવા પરોપકાર આદિ શ્રેષ્ઠ કર્મોથી રહિત થઇને, યદ્ ઇત્ નુ - તેથી નિશ્ચયથી, ઈન્દ્રમ્ વૃષણમ્ – ઐશ્વર્યદાતા, સુખોની વર્ષા કરવાવાળા ઇન્દ્રને, સુતે સચા - યજ્ઞ આદિ ઉત્તમ કાર્યોથી જોડાઇને, સખાય - મિત્ર, કૃણ્વામૈહ - બનાવવા જોઇએ.
ઓરા શક્તિ એટલે શરીરનાં સાત ચક્રોનું બેલેન્સિંગ કરવું. આપણે આ શક્તિને આઘ્યાત્મિક શક્તિ કહીએ છીએ એટલે કે શરીરમાં તન, મન, વિચારોનું સંપૂર્ણ શુદ્ધિકરણ અને ત્યાગની ભાવના. જે પણ કરો કે વિચારો તેમાં ત્યાગની ભાવનાથી કાર્યોમાં જ્યોતિ લાવવી. ઓરા શક્તિને એટલે કે શરીરના સૂક્ષ્મ અંદરનાં સાત ચક્રોનો પ્રકાશ જેને આપણે પ્રભામંડળ પણ કહીએ છીએ. આપણા (માનવીના) શરીરને દરેક રીતે આંતરિક તેમજ બાહ્ય રીતે વહેંચવામાં આવે છે. હવે આપણું આ આભામંડળ એ એક ઘ્યાન, રેકી, હીલિંગ, યોગશક્તિ વગેરે જેવી શક્તિના ઉપયોગથી તે નિહાળી શકાય છે.
અષ્ટાંગ યોગનું અંતિમ ચરણ એટલે સમાધિ. અષ્ટાંગ યોગનું ઉચ્ચતમ સોપાન સમાધિ છે. આ ચેતનાનું એ સ્તર છે, જ્યાં મનુષ્ય પૂર્ણ મુક્તિનો અનુભવ કરે છે. સમાધિયોગ શાસ્ત્ર પ્રમાણે, ધ્યાનની સિદ્ધિ થવી જ સમાધિ છે.
સંસારનો નિયમ કહો કે માનવ સ્વભાવ, દરેક સુખમાં જ દુખ, દર્દ અને પીડા શોધવા જાણે કે આપણા વ્યક્તિત્વનો ભાગ બની ગયો છે. આપણે એકદમ ખુશ હોઇએ ત્યારે પણ ભૂતકાળના દુખોને યાદ કરીને દુખી થઇ જઇએ છીએ કે પછી ભવિષ્યની પીડાઓની કલ્પનામાં સરી પડીએ છીએ. વર્તમાનમાં રહો, ભીતરના આધ્યાત્મને જગાડો, ક્યારેક-ક્યારેક પીડામાંથી પણ સુખ મળે છે. દરેક જગ્યાએ સુખની શોધ આદરો. કોઇ પણ વ્યક્તિ દુખ નથી ઇચ્છતી માટે સુખની પાછળ ભાગે છે. દુખ મળે છે ત્યારે પીડા થાય છે પણ સુખ મળતા મનની શાંતિ મળે તે જરુરી નથી. સુખની પણ પોતાની પીડા હોય છે અને આધ્યાત્મ સમજાવે છે કે પીડામાં પણ સુખ હોય છે. આવો, મહાભારતના એક પાત્રની મુલાકાત કરીએ, જેનું નામ છે ભીષ્મ.
વશીકરણનો સામાન્ય અને સરળ અર્થ છે કોઇને પ્રભાવિત કરવા, આકર્ષિત કરવા કે વશમાં કરવા. જીવનમાં એવા અનેક પ્રસંગો આવે છે જ્યારે મનુષ્યને આવા ઉપાયોની જરૂર વર્તાય છે. કોઇ રીસાયેલી વ્યક્તિને મનાવવી હોય કે કોઇ અનિયંત્રિત સ્વજનને નિયંત્રણમાં લાવવા હોય ત્યારે આવા ઉપાયોનો આશરો લેવામાં આવે છે.
કોઇ નથી ઇચ્છતું કે દુનિયામાં તેમનું કોઇ દુશ્મન બને. સ્વાભાવિક છે કે કોઇ નહીં ઇચ્છે કે તેમની અનુપસ્થિતિમાં કોઇ તેમની નિંદા કરે કે તેમની વિરુદ્ધ કોઇ ષડયંત્ર રચે. પણ લાખ ઇચ્છીને પણ કોઇ અજાતશત્રુ કે દુશ્મની રહિત જીવન નથી મેળવી શકતું. ત્યાં સુધી કે આપની સફળતા પણ આપના અનેક શત્રુ ઊભા કરી દે છે. આવામાં મનુષ્યની માનસિક શાંતિ હણાઇ જાય છે. અનિચ્છાએ પણ સ્વજનોનો અને પારકાઓનો વિરોધ સહન કરવો પડે છે.
કેટલાક પ્રેમી યુગલોને લગ્ન કરવામાં સફળતા મળે છે, તો કેટલાકને હાથ અસફળતા લાગે છે. કેટલાય લોકો પ્રેમ તો કરે છે પણ જેને પ્રેમ કરે છે તેની સામે પોતાના પ્રેમની અભિવ્યક્તિ નથી કરી શકતા, તો વળી કેટલાક લોકો અનેક સાથી બનાવી લે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્રમાં શુક્રને પ્રેમનો કર્તા માનવામાં આવે છે. શુક્ર જો બળવાન, ઉચ્ચ રાશિવાળો, સ્વગ્રહી હોય તો જાતકના વિરુદ્ધલિંગી અનેક મિત્ર હોય છે, તથા આવો જાતક લગ્નેત્તર સંબંધો પણ ધરાવે છે.
કહેવત છે કે – ‘કિસી કો મુકમ્મિલ જહાં નહીં મિલતા, કભી જમી તો કભી આસમાં નહીં મિલતા.’ આ કહેવત ઘણાબધા લોકો પર લાગુ પડે છે, બધા ઉપર નહીં. દુનિયામાં એવી હિંમતવાળા પુરુષાર્થી મનુષ્યો હોય જ છે જેમણે નસીબ આગળ ઘૂંટણ ન ટેકવ્યા હોય. તે માણસ જ શું કહેવાય જે ઇચ્છાપૂર્તિ માટે કોઇ બીજા પર નિર્ભર રહે. પોતાની કામના પૂર્તિ માટે દરેક શક્ય પ્રયાસ કરવો એ જ જીવંતતાની નિશાની છે. પ્રયાસ અનેક પ્રકારના હોય છે, તંત્ર-મંત્રના પ્રયોગો પણ પ્રયાસોની શ્રેણીમાં જ આવે છે. મનોકામના પૂર્તિ માટે આવા જ પ્રયાસો નીચે આપવામાં આવ્યા છે, જેના અમલથી અનેક લોકોની ઇચ્છા પૂર્ણ થઇ છે-
જૂની સર્વવિદિત કહેવત છે જેસી કરની, વેસી ભરની અર્થાત્ જેવું કરો, તેવું ભરો. આ વાત ભગવાન મહાવીરે કહી છે. કોઇ સાવ સામાન્ય મહેનત કરીને પણ વધારે સફળતા મેળવી જાય છે તો કોઇ અત્યંત મહેનત કરીને પણ અસફળતા મેળવે છે. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આ બધું પૂર્વે કરેલા કાર્યો પર આધારિત છે. ભગવાન મહાવીરે મનુષ્ય જીવનમાં સુખ-દુખ કેમ? આ રહસ્યની શોધ કરી અને તપના બળ પર તેમને એ જ્ઞાન થયું કે આપણે પોતે જ સુખ અને દુખનું કારણ છીએ. કોઇ અન્ય આપણને સુખી કે દુખી નથી કરી શકતું. તેમ છતાં જો કોઇ આપણું ખરાબ કરે છે, તે એ વ્યક્તિના ખરાબ કર્મોમાં ગણના પામે છે. પણ તેની સફળતા આપણા ખરાબ કર્મોનું ફળ નથી.
આપણે બંને હાથે સુખ ભેગુ કરવામાં જોતરાઇ જઇએ છીએ. પણ તેની પળોજણમાં એ ભૂલી જઇએ છીએ કે જે સુખને ભેગું કરી રાખ્યું છે તે કેવી રીતે મળે. વગર વિચાર્યે, વિવેક વગર મેળવેલું સુખ પણ દુખદ જ હોય છે. જ્યારે પણ સુખની શોધમાં નીકળો ત્યારે મન ચૈતન્ય હોવું જોઇએ.
ઈશ્વરે મનુષ્ય જીવનના સ્વરુપમાં આપણને અનમોલ ભેટ આપી છે. તેનો આનંદ માણો, તેને નુકસાન ન પહોંચાડો. આજના પ્રતિસ્પર્ધાના જમાનામાં આપણને જો સૌથી મોટું નુક્સાન થયું હોય તો તે છે આપણી યુવા પેઢીનો નબળો પડી રહેલો આત્મવિશ્વાસ. પુસ્તકિયા જ્ઞાનની પાછળ દોડતા લોકો આધ્યાત્મથી દૂર થઇ ગયા છે. અને અહીંથી જ આપણા આત્મબળના પતનની શરુઆત થઇ છે.
ભક્તિ સંવેદના અને પ્રેમની બાબત છે, તેમાં કઠોરતાને કોઇ સ્થાન નથી. ભક્તિ જો કઠોર બની જાય તો પછી પરમાત્માની પ્રાપ્તિ શક્ય નથી. ભક્તિ પણ એક પ્રકારની યોગ્યતા છે, ગુણ છે, ભક્તિ તેને જ મળી શકે છે જેના મનમાં સંવેદનાઓ જીવંત હોય, જેની આંખોમાં પાણી હોય. જો આંખો સુકાઇ જાય તો ભક્તિ પણ ચાલી જાય છે.
પૃથ્વી ઉપર જીવન ક્યારથી છે? શું બ્રહ્માંડમાં અન્ય કોઇ ગ્રહ પર પણ જીવન છે? જો હા, તો કેવું છે, કયા રૂપમાં છે?... વગેરે કેટલાક એવા પ્રશ્નો છે જે માણસના મનમાં વર્ષોથી ઉઠી રહ્યાં છે. વચ્ચે વચ્ચે ક્યારેક ઉડતી રકાબીઓ જેવા તત્વોની વાતો સાંભળવા મળે છે ત્યારે આ અંગેની જિજ્ઞાસા વધતી જાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ ઉડતી રકાબીઓ દૂરના એવા ગ્રહો પરથી આવે છે જ્યાં પૃથ્વીવાસીઓ કરતા પણ વધુ વિકસિત સમાજ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
ભગવાન શિવનુ બીજું જ્યોતિર્લિંગ આંધ્રપ્રદેશના કર્નુલ જિલ્લામાં કૃષ્ણા નદીને કાંઠે શ્રીશૈલમ્ પહાડ પર આવેલું છે. હૈદરાબાદથી તે લગભગ 210 કિલોમીટર દૂર છે. ભગવાન શિવનું આ પવિત્ર મંદિર નલ્લામલાઇના આકર્ષક પહાડની ટોચ પર છે. શ્રી સેલમનું આ ક્ષેત્ર અત્યંત ધાર્મિક અને પૌરાણિક મહત્વ ધરાવે છે. અહીં ભગવાન શિવના બારમા જ્યોતિર્લિંગની સાથે મહાશક્તિઓમાં એક ભ્રમરામ્બા દેવી પણ બિરાજમાન છે. અહીં શિવ અને શક્તિના બંને રુપ સ્વયંભૂ માનવામાં આવે છે. આ પહાડને શ્રી પર્વત, મલયા ગિરિ અને ક્રોંચ પર્વત પણ કહે છે. તેને દક્ષિણનો કૈલાશ પણ કહેવાય છે.
હંમેશા આપણે ઈશ્વરને દુખમાં જ યાદ કરીએ છીએ. આજની નવી સંસ્કૃતિમાં તો અમુક જ ઘર એવા બચ્યાં છે જ્યાં બાળપણથી જ બાળકોને ભગવાનની ભક્તિમાં જોડવામાં આવે છે. જેના કારણે બાળકો સમજદાર હોવા છતાં ભગવાનથી અલિપ્ત જ રહે છે. પછી જ્યારે કોઇ સમસ્યા સર્જાય છે ત્યારે ઈશ્વર પ્રત્યે તેમનો લગાવ સર્જાય છે. અને કેટલાક બાળકો એવા હોય છે જેમના માતા-પિતા ભલે નાસ્તિક હોય પણ તેમનો ઈશ્વર પ્રત્યેનો લગાવ અતૂટ હોય છે.
મનુષ્ય જીવનને ઈશ્વરે દિલથી બનાવ્યું છે, તેને ભવસાગર કે કે દુખોનો દરિયો કહેવું મનુષ્યની કૃતઘ્નતા ગણાશે. જીવન કઇ રીતે વધારે સુંદર બને તે શીખવું હોય તો ચાલો કુરાને પાકની શીતળ છાયામાં -
દરેક વ્યક્તિ પોતાની માતૃભૂમિ પ્રત્યે શ્રદ્ધા ધરાવે છે પણ આ સંબંધની ઊંડાઇને નથી સમજી શકતી. કેટલીયે વાર આપણે આ સંબંધને નિભાવવામાં કંઇક ચૂકી જઇએ છીએ. માતૃભૂમિ સાથેના આપણા સંબંધને સમજવા માટે આપણે પોતાની અંદર નિહાળવું પડશે, આપણે શું છીએ, આ ધરતીએ આપણને શું આપ્યું છે, આપણે તેને શું આપી રહ્યા છીએ, તે આપણા માટે શું સહન કરી રહી છે, આવી વાતોને જે દિવસે વિચારવા લાગશો, ત્યારથી આપ આપની માતૃભૂમિને સાચો પ્રેમ કરવા લાગશો.
ઘ્યાન એ રમત બની શકે? મેડિટેશન અને ઘ્યાન જેવા શબ્દ સાંભળતાં જ મનમાં ગંભીરતાનાં વાદળો છવાય. કોઇ જટાધારી બાવા સાધુની છબી ઊપસી આવે. ઘ્યાન એ આમઆદમીની પહોંચની બહારની આઘ્યાત્મિક ક્રિયા તેવું લાગે, ખરુંને મિત્રો! પણ હકીકતમાં તેવું નથી.
તંત્ર-મંત્રના નામે થનારી ઠગાઈને લઈને ભારતીય સંતોએ પહેલેથી ચેતવણી આપી છે. તંત્ર કે તાંત્રિક કોઈ ધર્મ નથી. કેવળ ધર્મના અંગ માત્ર છે. તંત્ર મંત્રમાં ક્યારેક કે પરિસ્થિતિ વશ સફળતા પ્રાપ્ત થાય છે, પરંતુ તેનાથી પરમાત્માની પ્રાપ્તિ થતી નથી. આપણા ધર્મ ગ્રંથો તંત્ર અને તાંત્રિકોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપે છે.
દુનિયામાં સમયે-સમયે એવા નરશ્રેષ્ઠ મનુષ્યો આવતા રહે છે જે વર્ષો જૂના રહસ્યો પરથી પડદો ઉઠાવી માનવતા ઉપર ઉપકાર કરે છે. આવી આત્મજ્ઞાની મહાન આત્માઓ પોતાના જીવનકાળમાં જ યોગ, તપસ્યા, ભક્તિ કે સાધનાના કોઇ અન્ય માર્ગ દ્વારા ચેતનાની ઉચ્ચતમ અવસ્થા પર પહોંચી જાય છે. ચેતનાની તે ઉચ્ચતમ અવસ્થાને જ આત્મજ્ઞાન, કૈવલ્ય અથવા જીવિત મોક્ષના નામે ઓળખવામાં આવે છે. મહર્ષિ પતંજલિ પોતાના અષ્ટાંગ યોગમાં જેને સમાધિની અવસ્થા કહે છે, તે પણ આત્મજ્ઞાનની જ અવસ્થા હોય છે. આવા જ આત્મજ્ઞાની મહાપુરુષો સમાધિની અવસ્થામાં સમયના બંધનમાંથી મુક્ત થઇ જાય છે. તેઓ આ દરમિયાન જ મૃત્યુ પૂર્વેની અને મૃત્યુ બાદની ઘટનાઓને જાણી લે છે. આ યોગસિદ્ધ આત્માઓ દ્વારા પ્રાપ્ત થતા જ્ઞાન અનુસાર મરી રહેલી વ્યક્તિની કંઇક આ પ્રકારની દશા થાય છે-
જે મનના તંત્ર પર અધિકાર રાખે છે, તે જ મંત્ર છે. મનનું તંત્ર એટલે કે મનની સિસ્ટમ. મંત્ર એક એવું રીમોટ કંટ્રોલ છે કે જે મન અને તેની અપ્રત્યાશિ શક્તિઓને ન કેવળ નિયંત્રિત કરે છે પણ પોતાની સુવિધા અનુસાર સંચાલિત પણ કરી શકે છે. ધ્વનિ વિજ્ઞાન જ મંત્રનો આધાર છે. ધ્વનિની અદભૂત શક્તિની સાથે, સાધકોનું મનોબળ અને એકાગ્રતાની શક્તિ મળીને એક એવી અજેય શક્તિ બની જાય છે કે જેના માટે કંઇ પણ અસંભવ નથી રહેતું. આ અજેય શક્તિને સાધક જ્યારે કોઇ નિર્ધારિત લક્ષ્ય પર પ્રેષિત કરે છે તો વિધિનું ગુપ્ત વિધાન તેને અનુરૂપ બની જાય છે.